İletişimISSN:e-ISSN: 2578-8965
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaAmaç ve KapsamDergi KuruluYazarlar için RehberMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Avrupa Yeşil Mutabakatı Sonrası Türkiye–AB Ticaret Hacmindeki Eğilimler: 2019–2025 Dönemi Üzerine Betimsel Bir Analiz

ELİF BİLGE KELEŞ,ESRA KIZILOĞLU

  • ELİF BİLGE KELEŞ: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
  • ESRA KIZILOĞLU: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ
  •  Yıl : 2026
  •  Cilt : 6
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 17-26
Bu çalışmanın amacı, Avrupa Yeşil Mutabakatı sonrasında Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki dış ticaret hacminde meydana gelen değişimleri incelemek ve söz konusu sürecin Türkiye’nin dış ticaret yapısına etkilerini değerlendirmektir. Çalışma, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) Türkiye–AB ticaret ilişkileri üzerindeki olası etkilerini ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Özellikle çevreci üretim, karbon emisyonlarının azaltılması ve sürdürülebilir ticaret politikalarının dış ticaret üzerindeki yansımaları araştırmanın temel odak noktalarını oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş olup betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Veri toplama sürecinde, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2019-2025 dönemine ait dış ticaret istatistikleri kullanılmıştır.. Çalışma sonucunda, Türkiye’nin AB ile dış ticaret hacminin genel olarak artış gösterdiği; ancak Yeşil Mutabakat sonrası dönemde çevresel düzenlemeler ve karbon odaklı uygulamaların ticaret süreçlerinde belirleyici hale geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca SKDM’nin Türk ihracatçıları açısından yeni maliyetler ve uyum yükümlülükleri oluşturabileceği değerlendirilmektedir.
Atıf yapmak için : Keleş, E. B., & Kızıloğlu, E. (2026). Avrupa yeşil mutabakatı sonrası Türkiye–AB ticaret hacmindeki eğilimler: 2019–2025 dönemi üzerine betimsel bir analiz. Fivezero, 6(1), 17-26. https://doi.org/10.54486/fivezero.2026.52

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Fivezero Dergisi
2026, Cilt6, Sayı1
E-ISSN: 2578-8965
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Acar, S., & Aşıcı, A. A. (2022). Towards a Green Deal in Turkey: Potentials of EU-Turkey cooperation on the green transition. Greens/EFA in the European Parliament.
  2. Altay, İ. & Bilici, Ö. (2026). “1995-2023 Arasında Türkiye’nin Bölgesel Dış Ticaret Yoğunluğunun Benimsenen Ticaret Politikaları Kapsamında Değerlendirilmesi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 21(1), 356 – 384. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1768920
  3. Coşkun, E. R. (2025). The paradox of inclusion: Future engagement or disengagement between the EU and Turkey in the context of the Green Deal. Journal of Contemporary European Studies, 33(3), 785–803. https://doi.org/10.1080/14782804.2024.2432862.
  4. Copeland, B. R., & Taylor, M. S. (2004). Trade, growth, and the environment. Journal of Economic Literature, 42(1), 7-71. https://doi.org/10.1257/002205104773558047
  5. European Commission, (2019). (Erişim tarihi: 03.05.2025)
  6. European Commission. (2023). Regulation (EU) 2023/956 of the European Parliament and of the Council of 10 May 2023 establishing a carbon border adjustment mechanism.
  7. Official Journal of the European Union, L 130, 52-104. https://eurlex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32023R0956 (Erişim Tarihi: 25.05.2026)
  8. Gökşen, H. & Efeoğlu, İ. E. (2026). Üçüz dönüşümün sürdürülebilir kalkınma hedefleri üzerindeki etkileri: Dijital, yeşil ve sosyal dönüşümün birlikte uygulanabilirliği. Sosyal Mucit Academic Review, 7(2), 232-250. doi: 10.54733/smar.1698504.
  9. Gültekin, R. (2022). Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenlemesi ve Türkiye Açısından Bir Değerlendirme. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi (BNEJSS) , 8, 203-213.
  10. İmer-Ertunga, E., & Seyhun, Ö. K. (2022). Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’nin ihracatına olası etkileri. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 13(1). https://doi.org/10.18354/esam.1119230.
  11. Kalkışım Cemal, “Avrupa Yeşil mutabakatı: Yeşil Teori Perspektifinden Bir Analiz”, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 2022, s. 1-16.
  12. Koç, B. E., & Kaynak, S. (2023). Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türkiye-AB-27 dış ticaret ilişkisi üzerine olası etkisi. Verimlilik Dergisi, 57(2), 273–288. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1166045.
  13. Merve Ersoy Mirici, Süha Berberoğlu, “Türkiye Perspektifinde Yeşil Mutabakat ve Karbon Ayak İzi: Tehdit Mi? Fırsat Mı?”, Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(1), 2022, s. 157.
  14. Özsalman, E. & Derindağ, Ö. F. (2023). Modern Tarife Dışı Engel Olarak Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Gümrük Ticaret Dergisi, 10(31), 31-42.
  15. Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97-118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97
  16. Republic of Turkey, Ministry of Treasury and Finance .(2021) “Republic of Turkey- Sustainable Finance Framework”.
  17. Sönmez, M. (2025). Türkiye’nin AB Pazarında Yükselen İhracat Sektörleri. İktisadi Kalkınma Vakfı Değerlendirme Notu, Ağustos (315), 1-26.
  18. Taştan, K. (2022). The challenge of decarbonisation and EU-Turkey trade relations: A long-term perspective (SWP Comment No. 66/2022). Stiftung Wissenschaft und Politik. https://doi.org/10.18449/2022C66.
  19. Türkiye İstatistik Kurumu. (2026, 30 Ocak). Dış ticaret istatistikleri, Aralık 2025. TÜİK Veri Portalı. Erişim adresi: https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53911Uçak S. & Villi B. “Avrupa Yeşil Mutabakatının Çelik Sektörüne Olası Etkileri”, Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 2021, s. 94-113.
  20. https://turkiye.un.org/tr/sdgs. Erişim tarihi: 25.05.2026
  21. Walczak, N., Huremović, K., & Rungi, A. (2025). Evaluating the EU Carbon Border Adjustment Mechanism with a quantitative trade model. arXiv. https://arxiv.org/abs/2506.23341.
  22. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/search?q=d%C4%B1%C5%9F+ticaret+istatistikleri. Erişim tarihi: 26.05.2026
  23. https://turkiye.un.org/tr/sdgs. Erişim tarihi: 25.05.2026
  24. Walczak, N., Huremović, K., & Rungi, A. (2025). Evaluating the EU Carbon Border Adjustment Mechanism with a quantitative trade model. arXiv. https://arxiv.org/abs/2506.23341.
  25. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/search?q=d%C4%B1%C5%9F+ticaret+istatistikleri. Erişim tarihi: 26.05.2026